Lithium-ion accu’s zijn op veel werkplekken onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering. Denk aan accu’s voor elektrisch gereedschap, e-bikes, bezorgvoertuigen en apparatuur in magazijnen. Meestal worden deze accu’s zonder problemen gebruikt. Toch kan er een risico ontstaan wanneer een accu beschadigd raakt of een intern defect heeft.

Dat risico is niet altijd zichtbaar. Een accu die is gevallen of ergens hard tegenaan is gestoten, kan aan de buitenkant nog intact lijken. Binnenin kunnen accucellen of andere onderdelen echter wel beschadigd zijn. Vooral tijdens het laden kan zo’n defect voor problemen zorgen.

Schade aan een accu is niet altijd zichtbaar
Een beschadigde behuizing, vervorming of lekkage is een duidelijke reden om een accu niet meer te gebruiken. Maar niet iedere beschadiging is zo eenvoudig te herkennen. Ook zonder zichtbare schade kan er binnenin de accu iets mis zijn. Bijvoorbeeld na een val, botsing of andere zware belasting. Wordt de accu daarna opnieuw gebruikt of opgeladen, dan kan warmte ontstaan op een plek waar dat niet hoort.

Daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar hoe een accu eruitziet. Ook wat er met de accu is gebeurd, speelt een rol bij het beoordelen van de veiligheid.

Wat gebeurt er als een accu tijdens het laden te warm wordt?
Tijdens het laadproces vinden er chemische processen plaats in de accucellen. Bij een goed werkende accu verloopt dit gecontroleerd. Bij een beschadigde of defecte cel kan de temperatuur echter te ver oplopen.

In het ernstigste geval kan een thermal runaway ontstaan. Dit is een kettingreactie waarbij een accucel steeds heter wordt. De warmte kan vervolgens andere cellen in de accu beïnvloeden. Hierdoor kan het proces zich snel uitbreiden en uiteindelijk leiden tot brand.

Het lastige is dat dit proces niet altijd ruim van tevoren wordt aangekondigd. Een accu kan bijvoorbeeld ongewoon warm worden, opzwellen of een vreemde geur afgeven. Maar duidelijke waarschuwingssignalen zijn er niet in iedere situatie.

Waarom vraagt een accubrand om extra aandacht?
Een brand in een lithium-ion accu gedraagt zich anders dan veel andere branden. De reactie vindt plaats in de accucellen zelf en kan gepaard gaan met hoge temperaturen, rook en schadelijke gassen.

Daarnaast vormt de omgeving een belangrijk aandachtspunt. Liggen meerdere accu’s dicht bij elkaar, dan kan de warmte ook andere accu’s beïnvloeden. Brandbare materialen, machines en andere bedrijfsmiddelen in de buurt kunnen het incident vervolgens verder vergroten.

Daarom draait accuveiligheid niet alleen om het voorkomen van een defect. Het is minstens zo belangrijk om vooraf na te denken over wat er gebeurt als het tóch misgaat.

Kijk kritisch naar de plek waar accu’s worden geladen
Een vaste laadplek maakt het eenvoudiger om veilig te werken. Op zo’n plek kunnen medewerkers beter controleren welke accu’s worden geladen en of er afwijkingen zichtbaar zijn.

Houd de omgeving vrij van brandbare materialen en gebruik alleen laders die geschikt zijn voor de betreffende accu. Zorg daarnaast dat medewerkers weten dat een gevallen, vervormde of opvallend warme accu niet zomaar opnieuw aan de lader mag.

Maar ook met goede werkafspraken blijft een technisch defect mogelijk. Daarom is het verstandig om naast preventie aandacht te besteden aan het beheersen van een incident.

Niet iedere brandwerende kast is bedoeld voor accubranden
Een belangrijk verschil zit in de plaats waar de brand ontstaat. Bij de opslag van lithium-ion accu’s kan een incident binnen in de kast beginnen. Een kast die alleen bescherming biedt tegen een brand van buitenaf, is daarom niet automatisch geschikt voor het laden en opslaan van accu’s.

Een Batteryguard accukluis is specifiek ontwikkeld voor lithium-ion accu’s. Het doel is om bij een incident de gevolgen zoveel mogelijk te beheersen en verspreiding naar de directe omgeving te beperken.

Welke oplossing passend is, hangt af van de situatie. Het aantal accu’s, het type accu, de manier van laden en de locatie binnen het bedrijf spelen hierbij allemaal een rol.

Maak accuveiligheid onderdeel van het werkproces
Een veilige omgang met lithium-ion accu’s begint al voordat een accu aan de lader wordt aangesloten. Hoe worden accu’s gecontroleerd? Wat gebeurt er met een accu die is gevallen? Waar worden verdachte of beschadigde accu’s bewaard? En weten medewerkers wanneer zij een accu niet meer mogen gebruiken?

Door hierover vooraf duidelijke afspraken te maken, wordt de kans kleiner dat een beschadigde accu ongemerkt opnieuw wordt ingezet. Een geschikte laad- en opslagvoorziening vormt vervolgens een aanvulling op deze werkwijze. Zo worden preventie en het beperken van mogelijke gevolgen met elkaar verbonden.

Voorkom dat een klein defect een groot incident wordt
Een lithium-ion accu hoeft aan de buitenkant niet beschadigd te lijken om toch een risico te vormen. Juist verborgen defecten maken controle, duidelijke procedures en een veilige laadomgeving belangrijk.

Door medewerkers te leren waarop zij moeten letten en vooraf na te denken over zowel laden als opslag, kunnen organisaties veel risico’s beter beheersen. Een passende accukluis kan daarbij helpen om de gevolgen te beperken wanneer er ondanks deze maatregelen toch een incident ontstaat.