De herfst is in Drenthe het seizoen waarin het weer het meest wisselt: een buitje hier, een mistige ochtend daar, en tussendoor onverwacht veel zon voor de tijd van het jaar. Het TT Circuit in Assen, sinds de eerste Grand Prix in 1949 elk jaar gastheer van de Dutch TT en daarmee het enige circuit ter wereld met die ononderbroken reeks, ligt er in deze maanden stil bij, maar het grillige Drentse weer waar het circuit om bekendstaat, zet zich in het najaar juist onverminderd door. Regen, vallende bladeren en vroeg invallende schemering wisselen elkaar in hoog tempo af, vaak zonder dat je het als automobilist bewust registreert.

Precies die geleidelijke afwisseling is de reden waarom ruitenwissers in de herfst vaak slijten zonder dat de bestuurder het meteen doorheeft. Het rubber van het wisserblad verhardt en verweert langzaam bij elke overgang van nat naar droog en weer terug. Fabrikanten geven doorgaans een gemiddelde levensduur van 6 tot 12 maanden aan, of ongeveer 15.000 tot 20.000 kilometer, afhankelijk van gebruiksfrequentie en blootstelling aan UV-licht en vocht. Omdat dit slijtageproces zich over meerdere weken tot maanden uitstrekt, valt de achteruitgang in prestatie zelden op één moment op. Er is een ruim aanbod aan ruitenwissers bij autodoc.nl verkrijgbaar, passend bij uiteenlopende automodellen.

Waarom slijtage aan wissers in de herfst zo geleidelijk verloopt

Bij elke overgang van een droge naar een natte periode, zoals typisch is voor het Drentse herfstweer, wordt het wisserrubber eerst blootgesteld aan lucht en nog laagstaande zon, en vervolgens weer aan vocht, mist of natte bladresten. Onderzoek van rubberfabrikanten wijst uit dat de Shore-hardheid van een nieuw wisserblad doorgaans rond de 55 tot 65 Shore A ligt; na een seizoen van wisselende blootstelling kan deze waarde met 10 tot 15 procent toenemen, wat direct van invloed is op de flexibiliteit van het blad. Deze afwisseling, keer op keer herhaald, zorgt voor een langzame verharding van het rubber die met het blote oog nauwelijks te zien is, maar wel invloed heeft op hoe goed het blad het glas volgt.

Cyclisch verhardingsproces van wisserrubber in de herfst
De onderstaande infographic geeft dit proces schematisch weer. De cirkel toont vier fasen die elkaar in het najaar herhaaldelijk afwisselen: droogte, regen, mist en natte bladeren. Een tijdlijn onder de cirkel geeft aan dat dit verhardingsproces zich niet in dagen, maar in weken tot maanden voltrekt, wat verklaart waarom de slijtage zo geleidelijk en onopgemerkt verloopt.

Wat er verandert zonder dat je het meteen merkt

Bij een geleidelijk verhardend wisserblad wordt het contact met de ruit minder gelijkmatig. Testen van consumentenorganisaties tonen aan dat een versleten wisserblad tot 30 procent minder oppervlak van de ruit effectief reinigt vergeleken met een nieuw exemplaar, met name in de randzones van het veegbereik. Dit uit zich vaak pas op het moment dat het echt hard regent, bijvoorbeeld bij neerslagintensiteiten vanaf 10 millimeter per uur, of wanneer opwaaiend bladafval en vuil zich met vocht vermengen. Dat is precies het moment waarop optimaal zicht het meest nodig is, terwijl de dagen in oktober en november al met gemiddeld 3 tot 4 minuten per dag korter worden. Tot die tijd lijkt de wisser nog gewoon te werken, terwijl de veegprestatie eigenlijk al enkele weken terugloopt.

Signalen die op sluipende slijtage wijzen:

• Bij lichte motregen of mist blijft het zicht wat waziger dan verwacht, ook bij neerslag onder de 1 millimeter per uur.
• Het wisserblad maakt af en toe een licht schurend geluidje, ook al lijkt het rubber nog in orde.
• Bij een plotselinge herfstbui, gecombineerd met natte bladeren op de ruit, is de eerste 2 tot 3 seconden extra oplettendheid vereist voordat het zicht echt helder wordt.
• Het rubber voelt bij aanraking iets stugger aan dan een nieuw exemplaar, met een merkbaar verschil vanaf ongeveer 8 maanden gebruik.

Wie deze signalen herkent, vooral na een periode met veel wisselend herfstweer, doet er goed aan de ruitenwissers te laten controleren voordat een stevige regenbui of de eerste ochtendmist het probleem pas echt zichtbaar maakt.

Waar op letten bij het kiezen van ruitenwissers voor het najaar

Ruitenwissers moeten qua lengte en bevestiging precies passen bij het automodel; de meeste voertuigen vereisen een bladlengte tussen de 40 en 70 centimeter, afhankelijk van het model en de zijde van de voorruit. Voor een klimaat met regelmatige overgangen tussen droog en nat, zoals in Drenthe gebruikelijk is in de herfstmaanden, is het verstandig te letten op een rubberen blad dat zijn flexibiliteit lang behoudt bij temperaturen tussen min 10 en plus 40 graden Celsius, zonder snel te verharden bij herhaalde blootstelling aan vocht, mist en de resterende zon van het seizoen.

Zicht dat je pas mist als het te laat is

Het wisselvallige Drentse weer, dat het hele jaar door, en zeker in de herfst, van regen naar zon en weer terug kan omslaan, is precies het soort klimaat waarin slijtage aan ruitenwissers ongemerkt kan optreden. Onderzoek toont aan dat verminderd zicht door slecht functionerende ruitenwissers een factor kan zijn bij een aanzienlijk deel van de ongevallen bij regenachtige omstandigheden. Door niet te wachten tot de volgende stevige bui of mistige ochtend, maar de wissers elke 2 tot 3 maanden te controleren, blijft het zicht scherp op het moment dat het er in het najaar echt toe doet.