22 maart is de vijfde zondag in de Veertig Dagen, draagt de naam ‘Judica’, naar Psalm 43, 1 (‘Doe mij recht, God’), en wordt ook nog aangeduid als eerste Passiezondag. Een passender decor voor een vesperviering rond de Johannespassion van Heinrich Schütz (1585-1672) lijkt er bijna niet te zijn!

Schütz schreef deze Passie in de laatste periode van zijn leven (1666) en kenmerkend voor zijn stijl is dat hij nauwgezet en uitsluitend de tekst van de ‘lijdensgeschiedenis’ volgt, in dit geval dus de hoofdstukken 18 en 19 van het Johannesevangelie tot aan 19, 30 (‘en gaf de geest’). Bij Schütz geen aria’s dus, zoals we die kennen van bijvoorbeeld Bachs Passionen. Het ging hem erom dat alle accent op het Bijbelse verhaal kwam te liggen. Dat de Passie oorspronkelijk alleen vocaal werd uitgevoerd, draagt daar overigens ook aan bij.

Geheel in deze lijn ligt ook de uitvoering door het Barokensemble Consequens. De verhalende teksten worden a capella gezongen door de evangelist en de andere sprekende personen (soliloquentes), zijnde Jezus, een maagd, Petrus, de knecht van de Hogepriester en Pilatus. Deze voordracht wordt afgewisseld met hele korte en expressieve koordelen (de Joden, het volk, de soldaten en de hogepriesters). Enkele van die delen worden begeleid door de vier renaissanceblazers (drie trombones en een zink). De passie begint met een a capella gezongen introitus: 'Das Leiden unsers Herren Jesu Christi’ en wordt afgesloten met een conclusio door zangers en blazers: ‘O hilf, Christe, Gottes Sohn’.

Om de Passion heen krijgt de liturgie van de vesper dan verder vorm: in gebeden, overdenking en momenten van stilte. De Schriftlezing is de Historia des Leidens und Sterbens unsers Herren, Johannes 18 en 19 dus, nu in gezongen vorm. Een tweetal andere composities zal ook nog door het barokensemble ten gehore worden gebracht, op daarvoor geëigende plekken in de liturgie: aan het begin: ‘Also hat Gott die Welt geliebt’, eveneens van Schütz, en voor de gebeden: het dubbelmotet ‘Christ lag in Todesbanden’, van tijdgenoot Samuel Scheidt (1587-1654). Tenslotte is uiteraard ook plaats ingeruimd voor samenzang.

Als thema van deze viering onderweg naar Pasen, met bijzondere aandacht voor het evangelie van Johannes, koos ik: ‘Koning niet van deze wereld’. Met Jezus staande voor leiders als Annas, Kajafas en Pilatus wordt dat ook zeer duidelijk. Met alle gevolgen van dien.

Naast de zangers en blazers van Consequens met als muzikaal leider Han Warmelink, is Wietse Meinardi de organist en begeleider van de samenzang.

assenstad drentsnieuws